archsetup

🇹🇷 Arch Linux kurulumu ve kurulum sonrası yapılandırma için interaktif TUI aracı. 🇬🇧 Interactive TUI for Arch Linux installation and post-install setup.

Python + Textual ile yazılmıştır. installarch (canlı ISO'dan kurulum) ve installarchde (kurulum sonrası) betiklerinin modern, tek çatı altında birleşmiş halidir.

Tasarım

Sabit ID mimarisi: Menü öğeleri ve kategoriler kimliklerle (console, system-update) yönetilir; ekranda görünen metin locales/*.toml dosyalarından gelir. Dil değiştirmek hiçbir mantığı etkilemez.
Veri güdümlü menüler: Paket listeleri data/ altındaki TOML dosyalarındadır. Yeni uygulama eklemek = birkaç satır TOML.
Alt menülerle gruplama: Görevler group alanına göre menülere düşer. Yapılandırma yalnızca alt menüleri barındırır; aynı alanın görevleri (dotfiles, ağ, sanallaştırma, sistem, disk) tek yerde toplanır.
İki mod: Canlı ISO'da kurucu modu (bölümleme, pacstrap, chroot yapılandırması, önyükleyici); kurulu sistemde kurulum sonrası modu. Ortam otomatik algılanır.

Kullanım

Kurulu sistemde (kurulum sonrası)

git clone https://github.com/drpars/archsetup
cd archsetup
./archsetup

Canlı ISO'da (kurucu)

curl -L https://raw.githubusercontent.com/drpars/archsetup/main/iso.sh | bash

Kurucu menüsü beş aşamadır ve sıra bağlayıcıdır:

#	Aşama	Adımlar
1	Canlı Ortam	klavye · yansılar · paralel indirme
2	Disk	hazırla · sil · bölümle · seç · biçimlendir · bağla
3	Temel Kurulum	pacstrap · ek paketler
4	Sistem Yapılandırması	hostname, locale, kullanıcı, önyükleyici (systemd-boot/UKI, GRUB veya rEFInd), Secure Boot
5	Bitir	bağı ayır · yeniden başlat · kapat

Aşamalar düz bir listeyken on beş satırdı ve hepsi eşitmiş gibi duruyordu; oysa bölümle → seç → biçimlendir → bağla → pacstrap zorunlu bir sıra. Dördüncüsü zaten alt menüydü, yani yüzey yarı-aşamalıydı. Numaralandırma sırayı menünün ilk cümlesi yapıyor.

Ek paketler sistem yapılandırmasından önce gelir: sbctl, efibootmgr ve mikrokod oradan kurulur, chroot adımları da bunlara dayanır. linux-ogc seçilirse deposu ([ogc]) pacstrap'ten önce canlı ortama, kurulumdan sonra da hedefe eklenir — depo olmadan çekirdek ne kurulabilir ne güncellenebilir. linux-g14 ve [g14] 2026-08-21'de kaldırıldı: depo 2026-07-19'dan beri yayın yapmıyor, yani oradan kurulan çekirdek kurulduğu anda güncelleme almayı bırakıyordu. Eski bir kurulumdan kalmış [g14] silinmez (o çekirdeği çalıştıran makine tek kaynağını kaybederdi) ama [ogc] her zaman onun üstüne yazılır: pacman bir adı dosyada önce gelen depodan çözer, sürüme bakmaz.

Bölüm seçiminde EFI bölümünün tipi de denetlenir: "Linux filesystem" olarak bırakılmış bir FAT32 bölümü biçimlenir, bağlanır ve dosyaları alır; iş yalnızca bootctl install aşamasında patlar. Yanlış tip bulunursa sfdisk --part-type ile düzeltmesi önerilir (veri silinmez).

systemd-boot kurulumu firmware önyükleme sırasını da düzeltir. bootctl install yeni bir girdiyi daima sıranın sonuna ekler — bu ISO'ya özel değil, systemd'nin davranışıdır (insert_into_order(): yeni slot order[n]'e, başa alınan yalnızca zaten sırada olan girdidir). Sonucu, üzerinde ağ önyükleme girdileri ya da başka bir işletim sistemi olan her makinede aynı: kurulum "bitti" der, makine başka bir şey açar, ekranda hiçbir hata olmaz. Kurucu bu yüzden adımın sonunda sırayı okuyup Arch girdisini efibootmgr -o ile öne alıyor ve ne yaptığını basıyor. Eşleşme hem bölümün PARTUUID'si hem yükleyici yolu üzerinden: kurtarma girdisi aynı PARTUUID'yi taşıyor ve onu öne almak yanlış imajı açardı. Sıra okunamazsa ya da girdi bulunamazsa kurulum düşürülmez — durum yazılır ve devam edilir.

BIOS (UEFI olmayan) kurulumda GPT kullanacaksanız bir BIOS boot bölümü gerekir: 1 MiB, tip ef02, dosya sistemi yok, bağlanmaz. GRUB core.img'i oraya gömüyor; bölüm olmadan blocklist'e düşüyor ve grub-install bunu reddediyor. Kurucu bunu kurulumdan önce söyler ve orada durur. MBR (dos) etiketinde gerekmez — önyükleme kaydının ardındaki boşluk zaten o iş için.

Secure Boot adımı preset'in ürettiği her UKI'yi imzalar, kurtarma (-fallback) imajı dahil. Yalnız birincisini imzalamak, firmware'ın kurtarma girdisini Access Denied ile reddettiği bir makine üretiyor — yani var sandığınız kurtarma yolu tam ihtiyaç duyulduğunda yok. Adım kendi sbctl verify raporunu da basar; oradaki tek bir ✗ bulgudur.

Gereksinimler: python ve python-textual (resmi depoda). Root olarak çalıştırmayın; sudo gerektiğinde sorulur.

Fonksiyon modu (TUI olmadan tek görev)

./archsetup --overview      # araç ne yapar + gruplanmış görev kataloğu
./archsetup --list          # görevleri listele (düz, greplenebilir)
./archsetup system-update   # tek görevi çalıştır
./archsetup --lang en       # arayüz dili

İki liste bilerek ayrı: --list betiklere ve tamamlamaya bakan düz id başlık satırları üretir; --overview ise menülerdeki gruplamayı ve her görevin tek cümlelik açıklamasını arayüz dilinde gösterir. İkisi de görev tablosundan ve locale dosyalarından üretilir, yani elle yazılmış bir listenin aksine gerçeğin gerisinde kalamazlar.

Ayarlar ve görevler ayrı şeylerdir

Ana menüdeki maddeler makineyi değiştirir. Aracın kendi ayarları — dil ve tema — Ayarlar menüsündedir ve ~/.config/archsetup/config.toml'da tutulur. Kural basit: config.toml'a yazılan şey ayardır, geri kalan görevdir.

Paket listelerini denetleme

./archsetup --check-packages

data/ altındaki her paket adını senkron veritabanlarına karşı sınar. Salt okunur; root gerekmez, ağa çıkmaz.

Bu denetimin sebebi paket listelerinin sessizce çürümesi: bir ad başka pakete katılır (libva-mesa-driver → mesa), Replaces bırakmadan yeniden adlandırılır (plasma-discover → discover) ya da tamamen kalkar (bridge-utils). Kurulum tek pacman -S --needed <hepsi> çağrısıyla yapıldığı için çözülemeyen tek bir ad işlemin tamamını düşürür ve o kategoriden hiçbir paket kurulmaz. Yani ölü bir girdi bütün bir kategoriyi sessizce devre dışı bırakır.

Adlar dört gruba ayrılır: tam eşleşen, grup (plasma), başka paketçe sağlanan (çalışır ama adı eskimiş) ve çözülemeyen. Yalnızca sonuncusu sıfırdan farklı çıkış kodu üretir.

Denetim yerel senkron veritabanını okur, yani son pacman -Sy kadar günceldir. Bayat bir indeks geçen hafta ölmüş bir ada "temiz" diyebilir — doğru cevaptan ayırt edilemeyen yanlış bir cevap. Bu yüzden indeksi bir haftadan eskiyse rapor uyarır.

./archsetup --check-packages --aur

AUR girdilerini de sorgular (ağ gerektirir, tek toplu istek). Üç şeye bakar: paket AUR'dan kalkmış mı, resmi depoya terfi etmiş mi (aur = true artık yanlış: imzalı ikili varken kaynaktan derleniyor), ve bakımsız/eskimiş olarak işaretli mi. Ağa ulaşılamazsa denetim düşmez, o paketler "denetlenmedi" sayılır — "soramadık" ile "yok" birbirine karıştırılmaz.

Disk: aynı iki yüzey, iki modda

Kurucunun 2. aşamasındaki hazırla ve sil satırları kurulum sonrası modda da var: Yapılandırma → Disk, ya da ./archsetup disk-prepare / ./archsetup disk-erase. Gövde tek (core/diskwipe.py); mod farkı iki şeydedir — kurucu root olarak koşar, kurulu sistemde her yıkıcı komut sudo ile gider; ve reddedilmesi gereken disk değişir.

Görev	Ne yapar	Onay
`disk-prepare`	Bölüm tablosu + dosya sistemi imzaları (`wipefs`, yol bildiriyorsa `blkdiscard`). Veri blokları durur, kaybolan şey diskin kimliğidir	evet/hayır
`disk-erase`	İçeriğin tamamı: NVMe'de `nvme format`, diğerlerinde diskin tam boyuna `dd`	aygıt yolu elle yazılır

Kapı üç bağımsız sebeple reddeder, ve üçüncüsü tam da bu mod için var:

Kullanımda — disk ya da herhangi bir bölümü /proc/mounts//proc/swaps'ta.
Canlı medya — canlı oturumun açıldığı aygıt. Kurulu sistemde bu soru cevapsızdır ("" döner), yani tek başına yeterli değil.
Çalışan sistemin diski — bağlama kaynağından lsblk -s ile yukarı yürünüp bulunur. Birincisi yolun yazımını eşliyor, bu blok katmanına soruyor: LUKS/LVM kökü /proc/mounts'ta /dev/mapper/... diye görünür ve altındaki diskle hiçbir öneki paylaşmaz. Kapsam notu: device-mapper adımı bu depoda ölçülmedi (erişilebilir makinelerde dm aygıtı yok), o yüzden birincinin yerine değil yanına kondu.

ATA Secure Erase bilerek yok: yarım kalan bir silme diski parola-kilitli bırakır ve o dal hiçbir donanımda ölçülemedi.

SSH yönetimi

Yapılandırma → SSH Yönetimi altında yedi görev var. Hepsi tek başına da çalışır: ./archsetup ssh-status gibi.

Görev	Ne yapar	Dokunduğu dosya
`ssh-status`	Salt okunur rapor: anahtarlar, yetkiler, sunucu, agent	—
`ssh-identity`	Bu makinenin GitHub anahtarı, `config.local`, ssh-agent	`~/.ssh/config.local`
`ssh-harden`	Yalnızca anahtarla giriş, root kapalı; yaz ve doğrula	`/etc/ssh/sshd_config.d/10-local.conf`
`ssh-authorize`	Başka bir makinenin açık anahtarını ekler	`~/.ssh/authorized_keys`
`ssh-forget`	Sıfırlanan makinenin bayat `known_hosts` kaydını siler	`~/.ssh/known_hosts`
`ssh-rotate`	Anahtar kaybı/sızıntısı: eskisini arşivle, yenisini üret	`~/.ssh/github_*`
`git-identity`	SSH ile commit imzalama	`~/.gitconfig.local`, `allowed_signers`

Önce kavramlar: hangi dosya ne işe yarar

SSH'ta karışması en kolay şey, iki yönün ayrı dosyalarla yönetilmesi. "Dışarı bağlanmak" ve "içeri bağlanılmasına izin vermek" birbirinden bağımsız:

Dosya	Yön	Ne anlama gelir
`~/.ssh/id_` / `github_`	dışarı	Özel anahtarınız. Kimliğinizdir, makineden çıkmaz
`~/.ssh/*.pub`	dışarı	Açık anahtar. Paylaşılmak içindir, gizli değildir
`~/.ssh/config`	dışarı	"Şu host'a şu kullanıcı ve şu anahtarla bağlan"
`~/.ssh/known_hosts`	dışarı	Daha önce bağlandığınız sunucuların kimliği
`~/.ssh/authorized_keys`	içeri	Bu makineye girmesine izin verilen açık anahtarlar
`/etc/ssh/sshd_config`	içeri	Sunucu (sshd) kuralları — kim, nasıl girebilir

Kritik ayrım: authorized_keys açık anahtar tutar, özel anahtar değil. Bir makineye erişim vermek, o makinenin authorized_keys dosyasına karşı tarafın .pub dosyasını eklemek demektir. Özel anahtar hiçbir zaman kopyalanmaz.

İki dosyaya bilerek farklı davranılır

Bu, aracın en önemli tasarım kararı ve her yerde tekrarlanır:

config.local üretilir. Yanlış giderse dışarı bağlanamazsınız. Makinenin başındasınız, dosyayı açar düzeltirsiniz. Maliyeti düşük.

authorized_keys asla yeniden yazılmaz — yalnızca eklenir. Bozulursa içeri bağlanamazsınız. Uzaktaki bir makineye bu olursa geri dönmek için fiziksel erişim gerekir. En sinsi hâli bozuk bir from= değeridir: anahtar doğrudur, kabul edilmez, hata mesajı da açıklayıcı değildir.

Bu yüzden ssh-authorize dosyanın sonuna satır ekler; ssh-harden ise eksik from= kısıtlarını yalnızca raporlar, düzeltmez.

Kişisel envanter — `~/.ssh/archsetup.toml`

LAN alt ağınız ve host kısayollarınız bu depoya girmez; ayrı bir dosyadan okunur. Dosya yoksa iskeleti oluşturulur ve yalnızca genel ayarlar uygulanır. Varlığı aynı zamanda "bu klasör archsetup tarafından yönetiliyor" işaretidir; taşıdığı format numarası ileride düzen değişirse göç etmeyi mümkün kılar.

format = 1

[lan]
subnet = "10.0.0.0/24"        # authorized_keys from="..." kisiti icin

[hosts.sunucu]
hostname = "10.0.0.5"
user = "kullanici"
key = "sunucu_ed25519"

Buradan ~/.ssh/config.local üretilir; sizin ~/.ssh/config dosyanız yalnızca Include satırını ve Host * varsayılanlarını tutar. Include en üste yazılır, çünkü ssh ilk eşleşen değeri kullanır ve Host * en sonda kalmalıdır.

Yeni makine kurulumu

~/.ssh klasörünüzü kopyalayın, sonra sırayla:

./archsetup ssh-identity    # bu makinenin anahtari + agent
./archsetup ssh-harden      # sunucu sertlestirme
./archsetup git-identity    # commit imzalama (istege bagli)

ssh-identity bu makine için ~/.ssh/github_<hostname> anahtarı yoksa üretir (terminal varsa parolayı sorar) ve GitHub'a eklenecek satırı yazdırır. Klasörde başka makinelerin github_* anahtarı varken yenisini sessizce üretmez — hostname değiştiyse, fark etmeden GitHub'a eklenmemiş bir anahtarla çalışmaya başlamayasınız diye önce sorar.

İki makineyi birbirine bağlamak

Masaüstünden dizüstüne bağlanmak istiyorsunuz diyelim. Dizüstünde (hedef):

./archsetup ssh-harden      # parola girisini kapat, sadece anahtar
./archsetup ssh-authorize   # masaustunun .pub anahtarini yapistirin

ssh-authorize yapıştırdığınız satırı ssh-keygen ile doğrular, envanterdeki alt ağdan from="..." kısıtı üretmeyi teklif eder, dosyayı önce yedekler ve sonuna ekler. Mevcut satırlara dokunmaz.

Doğrulamanın sınırını bilerek yazıyoruz: bu bir biçim denetimidir. Satır aktarılırken kırılmışsa yakalar (e-posta ve sohbet uygulamaları satır kırar, böyle bir satırı sshd sessizce atlar). Ama "geçerli ama başka bir anahtar" durumunu yakalayamaz — ed25519 anahtarında iç sağlama yoktur, gövdenin son karakterleri değişirse ortaya yine geçerli bir anahtar çıkar, sadece parmak izi başka olur. Tek gerçek denetim, görevin yazdırdığı parmak izini kaynak makinede karşılaştırmaktır:

ssh-keygen -lf ~/.ssh/github_panthera-arch.pub

from= ve IPv6 tuzağı. from="192.168.1.0/24" yalnızca IPv4 kapsar. Karşı makine hedefe adıyla bağlanırsa isim IPv6 link-local adrese (fe80::...) çözülebilir ve doğru anahtarla reddedilirsiniz:

authorized_keys:3: correct key but not from a permitted host
  (host=fe80::..., required=192.168.1.0/24)
error: Refused by key options

İki çözüm var: kısıtı IPv6'yı da kapsayacak şekilde genişletmek, ya da istemciyi IPv4'e sabitlemek. İkincisi seçildi — sunucu kısıtı dar kalıyor, ki asıl işi o. Üretilen config.local bu yüzden her host'a AddressFamily inet yazar.

Makine sıfırlandığında: `ssh-forget`

Bir makineyi yeniden kurduğunuzda sunucu anahtarı da değişir ve bağlanmaya çalıştığınızda şu çıkar:

@@@ WARNING: REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED! @@@

Bu uyarı gürültü değil: aynı uyarı, araya giren biri olduğunda da çıkar. Makineyi siz sıfırladıysanız beklenen bir şeydir; sıfırlamadıysanız durup düşünmeniz gerekir. ssh-forget bu yüzden hiçbir zaman otomatik davranmaz — kaydı gösterir, uyarır ve açık onay ister; sonra ssh-keygen -R ile siler. Envanterdeki kısayol adını da gerçek adrese çevirir (known_hosts adresi tutar).

`ssh-rotate` — anahtar kaybı veya sızıntısı

Eski anahtarı ~/.ssh-arsiv/ altına taşır, yenisini üretir ve GitHub'dan silinecek parmak izini yazdırır. Yalnızca GitHub anahtarını kapsar: LAN anahtarlarını yenilemek karşı makinenin authorized_keys dosyasını da değiştirmeyi gerektirir, oraya erişim yok — yarım iş yapmaktansa dokunmuyor.

`git-identity` — commit'i hangi makine yaptı

Aynı hesaba iki makineden push ediyorsanız, commit'i hangisinin yaptığını ayırt etmenin yolu imzalayan anahtardır: user.name ve user.email her makinede aynı kalır. Görev iki dosya üretir:

~/.gitconfig.local — imzalama açık, anahtar bu makinenin github_*.pub'ı. Paylaşılan ~/.gitconfig yalnızca [include] taşır, ona dokunulmaz (dotfiles deposuna symlink).
~/.config/git/allowed_signers — imzaları doğrularken güvenilen anahtar listesi. Üretilmez, eklenir: yeniden üretmek diğer makinenin elle konmuş anahtarını düşürürdü ve onun imzaları bir anda "unknown signer" olurdu.

user.email uydurulmaz, git config'ten okunur — doğrulama e-postaya göre eşleşiyor. Tanımlı değilse görev hiçbir şey yazmadan durur.

Uyarı — allowed_signers bir güven listesidir. Sahibi doğrulanmamış bir anahtar eklenirse o anahtarla imzalanan her commit sessizce "geçerli" sayılır. Görev bu yüzden anahtarı tahmin etmez; yalnızca bu makinenin kendi .pub dosyasını yazar.

Sık karşılaşılan iki durum

git commit asılı kalıyor. İmzalama anahtarınız parolalıysa ve agent'a yüklü değilse, git parolayı terminalden sorar; çıktının görünmediği bir yerde bu "donma" gibi görünür. Çözüm:

ssh-add ~/.ssh/github_<makine>          # anahtari agent'a yukle
ssh-add -l                              # yuklu mu, dogrula

Bir komut SSH oturumunda çalışmıyor, makine başında çalışıyor. SSH oturumunun seat'i yoktur; logind cihaz erişimini (parlaklık, güç yönetimi) yalnızca seat'i olan etkin oturuma verir. Hangi durumda olduğunuza bakın:

loginctl show-session "$XDG_SESSION_ID" -p Type -p Seat -p Active

Seat= boşsa sonucu grafik oturumuna genellemeyin.

Dizin yapısı

data/        paket tanımları (TOML) — betiğin "içeriği"; `audio/` altında
             EasyEffects presetleri ve port izleyici servisi, `ddcci/`
             altında DDC/CI backlight görevinin dağıttığı dört dosya
locales/     tr.toml, en.toml — tüm arayüz metinleri
src/archsetup/
  core/      i18n, pacman, donanım tespiti, önyükleyici, görevler; artı iki
             modun paylaştığı disk yüzeyleri — blockdev (envanter + ortak
             kapılar), nvme, diskwipe (imza temizliği + geri dönüşsüz silme)
  ui/        Textual ekranları
  installer/ canlı ISO modu: erase (diskwipe'ın ISO çağırıcısı), disk,
             pacstrap, chroot, önyükleyiciler

Testler

python -m venv .venv && .venv/bin/pip install -e ".[dev]"
.venv/bin/pytest

Kapsam: i18n (TR/EN anahtar eşitliği dahil), veri dosyaları, önyükleyici soyutlaması, GPU/hibernation yapılandırması, kurulum sonrası görevler, kurucu mantığı ve Textual arayüz gezinmesi. Kurucu modun uçtan uca testi için QEMU düzeneği: tests/qemu/README.md.

Name		Name	Last commit message	Last commit date
.githooks		.githooks
.github/workflows		.github/workflows
data		data
locales		locales
src/archsetup		src/archsetup
tests		tests
.gitignore		.gitignore
CLAUDE.md		CLAUDE.md
README.md		README.md
archsetup		archsetup
iso.sh		iso.sh
pyproject.toml		pyproject.toml
pyrightconfig.json		pyrightconfig.json

Navigation Menu

Repository files navigation

archsetup

Tasarım

Kullanım

Kurulu sistemde (kurulum sonrası)

Canlı ISO'da (kurucu)

Fonksiyon modu (TUI olmadan tek görev)

Ayarlar ve görevler ayrı şeylerdir

Paket listelerini denetleme

Disk: aynı iki yüzey, iki modda

SSH yönetimi

Önce kavramlar: hangi dosya ne işe yarar

İki dosyaya bilerek farklı davranılır

Kişisel envanter — `~/.ssh/archsetup.toml`

Yeni makine kurulumu

İki makineyi birbirine bağlamak

Makine sıfırlandığında: `ssh-forget`

`ssh-rotate` — anahtar kaybı veya sızıntısı

`git-identity` — commit'i hangi makine yaptı

Sık karşılaşılan iki durum

Dizin yapısı

Testler

Yol haritası

About

Releases

Packages

Contributors

Languages

Latest commit

History

Folders and files

Repository files navigation

archsetup

Tasarım

Kullanım

Kurulu sistemde (kurulum sonrası)

Canlı ISO'da (kurucu)

Fonksiyon modu (TUI olmadan tek görev)

Ayarlar ve görevler ayrı şeylerdir

Paket listelerini denetleme

Disk: aynı iki yüzey, iki modda

SSH yönetimi

Önce kavramlar: hangi dosya ne işe yarar

İki dosyaya bilerek farklı davranılır

Kişisel envanter — ~/.ssh/archsetup.toml

Yeni makine kurulumu

İki makineyi birbirine bağlamak

Makine sıfırlandığında: ssh-forget

ssh-rotate — anahtar kaybı veya sızıntısı

git-identity — commit'i hangi makine yaptı

Sık karşılaşılan iki durum

Dizin yapısı

Testler

Yol haritası

About

Resources

Stars

Watchers

Forks

Releases

Packages

Contributors

Languages

Kişisel envanter — `~/.ssh/archsetup.toml`

Makine sıfırlandığında: `ssh-forget`

`ssh-rotate` — anahtar kaybı veya sızıntısı

`git-identity` — commit'i hangi makine yaptı